Trên mạng Basam, ngay ngày đầu năm âm lịch, đã đăng một loạt bài về người trí thức. Thiết tưởng trong lúc đất nước rất cần đến đội ngũ trí thức và hiền tài để xây dựng kiến thiết dân tộc thành một quốc gia văn minh hùng mạnh, thì những bài đánh động vào giới trí thức tinh hoa quả là hữu ích ! Nhưng tôi đã đọc nhiều bài viết về trí thức, nói chung tôi có một cảm nhận (dù không đầy đủ ), rằng trí thức người Việt sao mà còn tiểu nông quê mùa ấm ớ, ấp úng làm vậy. Người Việt có câu “thuốc đắng giã tật”, vì thế tôi muốn tranh biện thẳng thừng, mong rằng đó là cách trực tiếp để chúng ta phản tỉnh đánh thức mình, chứ không muốn quanh co ấp úng để chiêu đãi nhau một bữa tiệc ngọt hòa cả làng, để rồi vấn đề dù quan trọng đến mấy cũng chỉ trở thành tiếng đáp nửa vời còn chưa ngã ngũ.
Lý lẽ lí sự là cần nhưng nhiều khi rơi vào ngõ cụt. Thôi thì cứ xin hồn nhiên. Tản, là tản ra, thoáng ra, không vón cục lại.Như mây gió tản ra trên trời.Người trên phố tản ra, không siêu tắc đương như hiện nay. Cuối ngày đi tản bộ…Cái sự tản có lẽ là như vậy. Nhưng mây tản, đường tản cũng như cuộc đời. Dương sao âm vậy. Tản sao, vón cục vậy. Mây gió tản trên trời không chỉ là sự thoáng đãng.Cuối một ngày đi tản bộ chưa hẳn đã là thanh thản. Bởi vậy xin đừng cãi nhau. Tản văn là cuộc đời. Đời sao, tản văn vậy. Vui vậy. Buồn vậy. Lo vậy. Thoáng. Tất tần tật.
Các cụ ta xưa có cái thú chữ nghĩa: ngày đầu năm, pha một ấm trà Long tỉnh, mài mực cho đậm, trải tờ giấy hoa ra phản, ngồi nhâm nhi chén trà đầu xuân, nghe chim hót ngoài vườn, lắng nghe cả trong lòng mình xôn xao hay đau đáu nỗi niềm… Từ đó, mong thốt được cái chí nguyện bình sinh của mình trên trang giấy vào phút đầu ngày, đầu xuân, đầu một năm…đã bắt đầu phải tính đếm quỹ thời gian còn lại. Tôi đã ở cái tuổi rất thấm thía ý nghĩa một đọan văn của nhà văn Bùi Ngọc Tấn nghĩ ngợi trước cái chết của nhà văn đàn anh Nguyên Hồng, đại ý ông cảm thấy: khi cụ thân sinh mất, rồi đến nhà văn, người thày Nguyên Hồng qua đời, ông bỗng thấy mình như "trơ ra trước mũi súng bắn tỉa của thần Chết". Những gì che chắn phía trước đều đã về trời!
