Bản lĩnh nghệ thuật thể hiện như thế nào?


[Vào lúc : 14:19 - 23/12/2009 | Chuyện mục : Ý kiến - đối thoại]
Thường thì những tài năng lớn đi liền với bản lĩnh lớn. Thi tiên Lý Bạch (Đời Đường - Trung Quốc), đương thời đã rất nổi tiếng, được vua Đường trọng dụng, các nho gia danh sĩ đương thời cũng rất tôn sùng. Ông cũng ngầm kiêu hãnh so sánh mình với những ngọn núi lớn: "Bao nhiêu mây nổi bay đi hết/ Chỉ còn núi Kính Đình và ta". Có thể nói ông là vua thơ của thời bấy giờ. Nhưng khi đến lầu Hoàng Hạc, ông đã bái phục nhà thơ Thôi Hiệu với bài thơ "Hoàng Hạc lâu", tự buông bút thốt lên: "Nhãn tiền hữu cảnh họa bất đắc/ Thôi Hiệu đề thi tại thượng đầu". Chính hành động đầy bản lĩnh này cũng đóng đinh tên tuổi Lý Bạch vào lầu Hoàng Hạc. Người đời sau, nhắc đến lầu Hoàng Hạc là phải nhắc đến thơ Thôi Hiệu và lời nhận xét của Lý tiên sinh một cách trân trọng.

Trong nhiều năm qua, giới văn chương và nhà văn nước ta luôn quan tâm: văn học Việt Nam xuất bản ở nước ngoài; vị trí của văn học Việt Nam trên bản đồ thế giới như thế nào? Xung quanh vấn đề này, chúng tôi có cuộc trao đổi cùng nhà nghiên cứu phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên và nghe ông khẳng định: “Thực ra, trên bản đồ văn học thế giới, văn học VN mới chỉ là một cái chấm nhỏ, mờ nhạt. Phải tự ta giới thiệu ta. Phải tự ta đưa giá trị của ta ra với thế giới. Những dịch phẩm văn học giá trị sẽ mở cửa, dọn đường cho ta được đón nhận vào nhà người”

Trước những ý kiến khá sôi nổi về các tác phẩm thơ vào chung khảo Giải thưởng Hội Nhà văn VN năm nay, nhà thơ Vũ Quần Phương – Chủ tịch Hội đồng Thơ, cho rằng: “Nếu tác giả đoạt giải, đương nhiên đó là tài năng của họ đang tỏa sáng. Còn nếu không đoạt giải thì có nghĩa là hội đồng dốt nát không nhận ra tài năng của họ. Tôi nghĩ nếu những cuộc tranh luận đặt được lên bàn sự cọ xát của các hệ mỹ học, các quan điểm nhiều chiều về nghệ thuật thì khác hẳn. Đằng này, nó là cái gì ấy chứ không phải chuyện học thuật. Đâu phải cứ trao giải thì thơ ca tiến lên, không có tác giả đoạt giải thì thơ tụt lùi. Người làm thơ cứ làm thơ chứ. Giải thưởng có phải là tất cả đâu. Đến giải Nobel mà nhiều nhà văn nhà thơ còn không đến nhận cơ mà. Đằng này, giải thưởng của mình không thể “làm thương hiệu”, giá trị tiền mặt cũng không hẳn là nhiều. Việc gì cứ phải làm ầm ĩ lên như thế!”

Trò chuyện với các nhà văn, nhà thơ Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội nhân dịp 65 năm thành lập Quân đội Nhân dân VN, Chủ tịch Hội nhà văn VN – Hữu Thỉnh thổ lộ: “Ban Chấp hành khóa VII đương nhiệm đã được trẻ hóa một bước quan trọng đấy chứ. Có 6 thành viên thì 3 là lớp chống Mỹ, 3 là lớp sau chiến tranh. Còn Ban Chấp hành khóa tới thì có cơ cấu ba thế hệ theo hướng dẫn chung của Ban chỉ đạo. Tư tưởng chỉ đạo là vừa kế thừa vừa đổi mới. Phải dựa trên tiêu chuẩn là chính. Năng lực văn chương chẳng hạn, năng lực quản lý chẳng hạn. Anh có năng lực văn chương lại không thích làm quản lý. Anh có năng lực quản lý lại chưa thật tiêu biểu về văn chương, anh đạt được cả hai lại không muốn làm. Có câu rất vui rằng: Tiến vi Bộ, thoái vi Ban, gian nan vi Hội. Khó khăn là khó khăn ở chỗ đó!”

Tự tin THƠ TRẺ


[Vào lúc : 13:56 - 13/12/2009 | Chuyện mục : Ý kiến - đối thoại]
Ghi nhận sự đa thanh của nhóm “Thơ trẻ 360 o” cũng là cách nhìn nhận thơ nói riêng và cuộc sống đương đại nói chung, vốn nó không còn là độc quyền của một người hay một nhóm người nào đấy có sẵn trong tay “sổ đỏ” cứ thế mà đi rao giảng về thơ, dạy cho lớp người sinh sau đẻ muộn học cách làm thơ. Nó cũng không phải độc quyền của một hay vài ba khuynh hướng thơ nào đấy: truyền thống hay cách tân, lai căng hay tắc tị, miền Nam hay miền Bắc, trung ương hay địa phương, trẻ hay già, mà nó là tất cả. Chỉ biết rằng như các cụ ta đã có câu rất chí lý rằng: “Cha lươn không cần  đào lỗ cho lươn”. Như một bản năng sống, lươn con ra đời phải tự mình biết đào lỗ, nếu nó muốn tồn tại theo cách của cha ông nó. Những người trẻ tuổi, thế hệ con cháu chúng ta không chỉ biết cách làm thơ, mà còn làm thơ hay nữa là khác, nếu như họ muốn tồn tại với tư cách một người làm thơ thực thụ.

Trong “Tô Hoài nhìn từ khoảng cách gần”, Vương Trí Nhàn không ít lần đưa ra những nhận xét khái quát kiểu “Có lẽ với cả cuộc đời này cũng vậy, Tô Hoài đâu có yêu”, “Tô Hoài không thật yêu một con người nào, một kiểu tính cách nào. Các loại nhân vật chỉ để vẽ phác, và đều nham nhở. Nhân vật không có những khát khao lớn. Nhân vật không có cái đắm đuối như các nhân vật của Nguyên Hồng”. Vậy mà, trước đấy, trong bài “Tô Hoài và những nghiêm chỉnh của kiếp phù du” (sách “Cây bút đời người, NXB Trẻ, 2002), nhân so sánh cuốn tự truyện “Cỏ dại” của Tô Hoài với cuốn tự truyện “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng, Vương Trí Nhàn từng đưa ra nhận xét rằng “Phải một ngòi bút tự tin lắm mới dám đưa chuyện đó lên mặt giấy. Nhất là đưa ra sao khiến khi đọc, người ta có thể cảm động đến ứa nước mắt thì chỉ loại Tô Hoài, Nguyên Hồng mới làm nổi”. Không thể tin được một người từng có tác phẩm gây hiệu ứng đối với độc giả thế này lại là mẫu người hờ hững với cuộc đời “không thật yêu một con người nào, một kiểu tính cách nào” và các nhân vật “không có những khát khao lớn”, nhất là khi đó lại là cha đẻ của “Dế mèn phiêu lưu ký”.

Gặp miền ký ức khi Ra Ngoài Ngàn Năm


[Vào lúc : 15:29 - 10/12/2009 | Chuyện mục : Ý kiến - đối thoại]
Trong thế giới của ký ức, nhà thơ trước hết hướng về những gì thiêng liêng, gần gũi, là mẹ, là cha, là bà, là đồng đất quê hương “thơm thao bùn đất”, là những “hoa sữa tuổi mười lăm” - kỉ niệm của tình yêu… Những ký ức ấy tươi nguyên trong trẻo ấy, giúp nhà thơ thăng bằng trong cuộc đời, nhưng lại luôn dễ nhắc người ta những gì mất mát, khó tìm lại được. Và cũng chính vì thế, mà ký ức luôn được nâng niu, trở thành quý giá nhất. Rồi chính nó lại cất lên tiếng nói, để nhắc nhở hiện tại … Những ký ức trong thơ Trương Nam Hương, hẳn nhiên là những ký ức của riêng cuộc đời tác giả, nhưng khơi gợi, dễ chạm đến phần thẳm sâu nhất của tâm hồn người khác.

Sự tưởng tượng trong thế giới thơ Nguyễn Bình Phương đầy sức cuốn hút, nó mở ra những cảm giác lạ tồn tại ngay bên cạnh cuộc đời phàm tục của con người. Qua cánh cửa là đôi mắt, mặt trăng thực hiện cuộc lãng du của mình xuyên qua giấc ngủ, cuối cuộc hành trình của mặt trăng, nó "gặp một ban mai bàng bạc". Và cũng ở đó, nữ sĩ Hồ Xuân Hương "dựng nhà bằng những cơn mưa". Trong sự hồi tưởng, ta thật khó tìm được hình ảnh nào độc đáo đến phi lôgic, nhưng cũng thật mạnh mẽ và trang nghiêm, bằng hình ảnh "Sông Hồng đê mê hoá một nén hương/ Dẫn ý nghĩ vào nơi chưa hề biết". Cùng với việc dụng công trong việc tìm kiếm các hình ảnh thơ, ý tưởng thơ, sự kỹ lưỡng trong việc chọn từ ngữ và hoàn tất kiến trúc từng câu thơ cho tới toàn thể bài thơ, thì việc đặt tên cho từng bài thơ cũng được nhà thơ Nguyễn Bình Phương dành một sự dụng công đặc biệt.

Với cuốn tiểu thuyết Thần thánh và bướm bướm, Đỗ Minh Tuấn đã cho trình làng, ở tầm vĩ mô một bức phác họa về nông dân- nông thôn hiện nay ở chiều sâu tâm thức văn hóa đang được dịch chuyển từ quá khứ sang hiện tại. Qua đấy người đọc có thể thấy được số phận lịch sử không phải của cái làng Bái Thượng, Bái Hạ cụ thể nào, mà là của cả một dân tộc trong quá trình lột xác, đắp đổi thịnh suy. Trước hết về đề tài, Đỗ Minh Tuấn là người đầu tiên đưa lên trang tiểu thuyết của mình những vấn đề nhức nhối nhất của xã hội nông thôn hiện nay đang được dư luận quan tâm. Chẳng hạn như: vấn đề về môi trường, các dự án sân golf, chữa bệnh bằng nghi lễ và tình dục, lấy chồng ngoại quốc...đã được hiện lên vừa cụ thể sinh động, vừa có tầm khái quát cao dưới cái nhìn hài hước của một nhà tiểu thuyết

HÀM ANH một lần Em Mưa Cho Anh Ngủ


[Vào lúc : 14:44 - 03/12/2009 | Chuyện mục : Ý kiến - đối thoại]
Nhà thơ Hàm Anh, tên thật Phan Thanh Thủy, hiện đang sống và làm việc ở Ấn Độ. Chị được Trường Viết văn Nguyễn Du tuyển và gửi sang học khoa dịch thuật tại Trường Viết văn M. Gorki năm 1989. Các bản dịch thơ Anna Akhmatova của Phan Thanh Thủy đoạt giải B (không có giải A) cuộc thị dịch văn học do Hội Nhà văn Việt Nam và báo Văn nghệ tổ chức năm 1993-1994. Tập thơ “Màu tự nhiên” của Hàm Anh có nhiều tìm tòi đáng kể, mà bài thơ “Ngủ mưa” là một ví dụ: “em mưa cho anh ngủ/ ngoài kia đương mùa xuân/ những cây bàng trỗi lá/ xanh non đến ngại ngần/ em mưa cho anh ngủ/ mưa dịu vết thời gian/ mưa giăng mù thương nhớ/ mưa xanh anh dịu dàng…”

Phân trang 53/90 Trang đầu Trang trước 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 Trang sau Trang cuối [ Kiểu hiển thị Trích dẫn | Liệt kê ]

Những bài mới nhất