Trầm tích văn hóa trong Từ Điển Tiếng Huế


[Vào lúc : 11:03 - 03/06/2010 | Chuyện mục : Chuyện làng văn nghệ]
Trong số 51 loại hò Huế mà giáo sư Bùi Minh Đức đã sưu tầm được  thì có hò thanh, hò tục, hò phàm, hò trong lúc làm việc, lúc nghỉ ngơi, trong các lễ hội…Hò Huế nổi tiếng với các điệu hò mái nhì, hò giã gạo, hò đưa linh, hò bài tới, hò bài thai, hò bài chòi, hò thả thơ, hò đâm bắt... Xin dẫn một câu hò đâm bắt có ý tục ngầm trong đối đáp. Nữ: “Lộ vàng, lộ bạc, lộ em/ Hỏi anh ba lộ, anh thèm lộ mô ?”. Nam: “Anh xem ba lộ cũng vững vàng/ Hai lộ làm giàu làm có, một lộ để nối đàng tử tông”. Hoặc ở trang 1264 của “Từ điển tiếng Huế” có từ “ngao” (cái ngao) được giải thích là vỏ hến, vỏ sò, con nghiêu thường dùng đựng thuốc. Và cũng được giải thích (ngụ ý tục) là “mặt răng ngao rứa”, từ đó mới có câu:” O tê o tể o tề/ Mặt trên thì rứa, mặt tề thì răng”

Nhà thơ Triệu Lam Châu thông tin: “Mới chớm vào đầu tháng 6 mà sao trời nắng nung như lửa đốt dữ dội. Ở Tuy Hoà chiều mùng 2 tháng 6, nhiệt độ ngoài trời lên tới 43 độ C. Lại đúng vào ngày cắt điện nữa, nên cảm giác của con người như lại càng thấy nóng thêm gấp bội. Tranh thủ vào quán intenet truy cập tin văn nghệ nước Nga xem có gì mới không, thì tôi lại gặp một tin bất ngờ đau đớn: Nhà thơ lớn Anđrây Vôdơnhexenxki vừa từ trần vào lúc 14 giờ 33 phút (giờ địa phương) ngày mùng 1 tháng 6 năm 2010, tại Mátxcơva, huởng thọ 77 tuổi. Lòng thương tiếc nhà thơ Vôdơnhexenxki, trào dâng trong tôi.Và như thể lòng thương tiếc ấy đã đánh bạt cái nóng gay gắt ra khỏi lòng tôi lúc nào không hay”

NGUYỄN VŨ TIỀM khó trả lời


[Vào lúc : 12:16 - 02/06/2010 | Chuyện mục : Chuyện làng văn nghệ]
Nhà thơ Nguyễn Vũ Tiềm có nhiều năm làm báo, thể loại tiểu phẩm không xa lạ gì với ông. Nói về văn xuôi Nguyễn Vũ Tiềm, ngoài cuốn “Đi tìm mật mã của thơ” thuyết giảng về cách… làm thơ, ông còn có tập bút ký “May quá, lòng tốt còn đây” được nhiều người chú ý. Ở tuổi 70, vẫn ưu tư cho thế hệ kế cận, ông cảnh tỉnh: “Còn trẻ mà đã lo đánh bóng tên tuổi, hết lên báo lại lên đài, thời gian đâu mà đọc mới viết nữa trong khi tác phẩm còn quá non bấy? Công việc văn chương vốn lặng thầm, không thích hợp với lăng xê bốc đồng ầm ĩ. Tự đánh bóng tên tuổi mình có khác gì tự điếu văn? Thân xác vẫn tồn tại, mà sự nghiệp thì đã bắt đầu lụi tàn, tịch diệt dần. Với nhà văn, cái chết tức thì với cái chết dần dần cậu bảo cái nào đáng sợ hơn?” 

Nhìn ở chừng mực nhất định, Lê Quang Trang được xem như một gương mặt nhà thơ thành đạt. Ông làm báo đến chức Tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết. Ông làm văn đoạt nhiều giải thưởng và giữ ghế Chủ tịch Hội đồng lý luận phê bình Hội nhà văn VN. Riêng với thơ lại giúp ông trăn trở “Nghĩ về nghề” thường xuyên: “Hòn bi tròn lăn xa/ Không để lại dấu vết/ Xích xe tăng đi qua/ Vết hằn bám vào mặt đất/ Làm sao cho trang viết/ Hằn vào đời như vết xích xe tăng”. Ông tình nguyện trầm tư bên ngọn đèn mờ tỏ số phận “đối diện với tâm hồn có bao điều hụt hẫng” để khích lệ bản thân “xin anh chớ yếu mềm/ xin anh chớ hiền với cuộc đời còn nhiều quỷ sứ” và nghẹn ngào bật ra những dòng xao xác: “Móc ngoặc, tham ô, cửa quyền, luồn lách/ Lên tiếng rồi cái xấu vẫn chưa vơi/ Biết bao thứ nhân danh không diễn đạt thành lời/ Tìm cái lợi trong tầm nhìn ích kỷ/ Khoảng cách với ngôi-sao-nhắc-nhở/ Sao không thân gần như thuở chiến tranh”. Có rất nhiều câu thơ quặn thắt của Lê Quang Trang mà có lẽ người yêu thơ trích dẫn không cần ghi tên bài thơ, vì tôi dám chắc khi tác giả ôm lấy trái tim mình cơ hồ đổ ập lên trang giấy xót xa, ông không hề muốn có những ý tứ bất tử trong tác phẩm, mà ông chỉ mong mỏi cuộc đời ngoài kia tốt đẹp hơn!

Mẹ chồng tôi - Bà THẾ LỮ


[Vào lúc : 12:47 - 30/05/2010 | Chuyện mục : Tư liệu văn nghệ sĩ]
Con dâu Phạm Thảo Nguyên của nhà thơ Thế Lữ thổ lộ: “Tới bây giờ, bố mẹ chúng tôi đã mất cả rồi, lâu rồi. Bốn anh em phía chồng tôi cũng đã ra đi hết. Những người đó chưa bao giờ cần giải thích cho ai cả. Còn tôi, tôi phải viết những dòng này vì cuộc đời âm thầm của mẹ chồng tôi, không nên để âm thầm mãi, như thế không công bằng. Và để các con, các cháu hiểu, thương và hãnh diện vì cụ”. Nhờ vậy, chúng ta mới có cơ hội biết được một người đàn bà tên gọi Nguyễn Thị Khương lầm lũi làm điểm tựa cho tài năng Thế Lữ những ngày khởi nghiệp: “Tôi còn nhớ một chuyện xảy ra hôm đám hỏi của chúng tôi. Lúc nhà trai đến, gia đình nhà gái với đầy đủ họ hàng, bạn bè, thân thuộc đang ra tiếp đón vui vẻ, thì một bà bác tôi vì không biết bố chú rể là ai, tới hỏi mẹ chồng tôi rằng : "Thưa cụ, thế cụ ông nhà ta làm gì ạ?", và mẹ đã trả lời : "Dạ, nhà tôi đi diễn kịch". Một người bạn thân của tôi nghe được, chạy vào nhà trong nói với hai chúng tôi rằng: "Trời ơi, sao cụ bà kỳ thế! Cụ không trả lời là nhà tôi là nhà thơ, là nhà văn,.. mà lại bảo là "nhà tôi đi diễn kịch!". Hai chúng tôi đứng yên lặng nắm tay nhau, chỉ cười không trả lời lại. Vì trong đáy lòng, chúng tôi hiểu rõ rằng, cụ bà răng đen mà ai cũng cho là nhà quê kia, đã tỏ ra rất yêu chồng và hiểu sâu xa những đam mê, những mơ ước cuả cả đời ông. Mẹ không phân biệt nhà thơ hay nhà văn hay người làm kịch, mà nói ra thật đúng điều chồng mình suốt đời say mê. Đó chính là "được làm kịch, được xây dựng nghề kịch" khi xã hội Việt Nam mới manh nha kịch nói, khi đi hát đi diễn kịch còn là xướng ca vô loài"

Mở đầu “Hạt yêu thương” của Ngô Thị Thục Trang như một lời kể. Rằng “người con gái sang sông / bỏ lại tuổi hai mươi bên triền cỏ may / ngăn ngắt buổi chiều / câu hát mẹ tựa cửa ngóng trông / mắt cha mờ gỡ từng sớm mai nhóm lửa”…Thi liệu không mới. Cũng đã thấy hình ảnh một người con gái, như bao người con gái khác, từ ngày xửa ngày xưa, “sang sông” như một điều bình thường, theo quy luật của Tạo hoá. Và rồi cái “triền cỏ may” ấy, cái buổi chiều xanh “ngăn ngắt” ấy, cùng với hình ảnh người mẹ “tựa cửa ngóng trông” và người cha đã già ngồi nhóm lửa mỗi ban mai…Hình ảnh không mới, bởi chất liệu là của truyền thống, nhưng đến câu “mắt cha mờ gỡ từng sớm mai nhóm lửa” thì lại là một câu thơ hiện đại, nhiều nghĩa và giàu biểu cảm, có thể xem là một câu thơ tài hoa

Trong số các nhà thơ tiền chiến, Nguyễn Bính là người có cuộc sống lãng mạn vào bậc nhất. Ông lưu lạc khắp từ Bắc chí Nam, đến đâu cũng để lại cho đời những thi phẩm đặc sắc và để lại cho riêng mình những mối tình nhiều trắc ẩn. Một điều đặc biệt, ông hay đưa chuyện người thật việc thật vào thơ, chính vì thế mà ngày nay ta mới có dịp khám phá ra những góc khuất trong cuộc đời thơ đầy thú vị của ông, mà trường hợp bài thơ “Gửi người vợ miền Nam” là một ví dụ sinh động. Phải chăng những lời tha thiết “Trải chín tháng mười ngày mong mỏi. Sớm đầu xuân ấy buổi khai hoa. Hương Mai tên xóm quê nhà. Vợ chồng liền đặt con là Hương Mai” hoàn toàn do thi sĩ tưởng tượng ra trong một giấc chiêm bao chập chờn nào đó?

PHÙNG VĂN KHAI rong chơi cùng thi ca


[Vào lúc : 10:43 - 29/05/2010 | Chuyện mục : Tác phẩm của đồng nghiệp]
Phùng Văn Khai trước ở Truyền hình Quân Đội, sau mới chuyển qua Văn Nghệ Quân Đội. Chỗ làm cũ hay chỗ làm mới cũng không ngăn được bàn chân mê mải dặm đường của anh. Thoắt cái, nghe điện thoại, biết Phùng Văn Khai đang ở Tây Nguyên. Thoắt cái, nghe điện thoại, biết Phùng Văn Khai đang ở đồng bằng sông Cửu Long. Đi nhiều và viết nhanh, là đặc điểm nổi bật của một người viết báo, viết ký, nhưng chưa hẳn là ưu điểm của một người sáng tác thơ. Chẳng ai biết Phùng Văn Khai nổi hứng thi ca vào lúc nào, nhưng có lẽ đó cũng là một cái thú rong chơi để hốt hoảng “ta về ngậm hạt mưa ngâu, ái ân vạt áo qua cầu gió bay”

PHAN THỊ THANH NHÀN và Sự Cực Đoan Đáng Yêu


[Vào lúc : 16:08 - 27/05/2010 | Chuyện mục : Chuyện làng văn nghệ]
Với sự đằm thắm vốn có của một nhà thơ nữ, Phan Thị Thanh Nhàn tạo được nét duyên riêng trong ngôn ngữ văn xuôi, qua các tập truyện thiếu nhi “Xóm đê ngày ấy”, “Tuổi trăng rằm”, “Bỏ trốn”…Nhiều năm làm báo, chị cũng tích cóp được nhiều tư liệu thú vị để góp lại đầy đặn một cuốn sách có tên gọi “Sự cực đoan đáng yêu” do NXB Hội Nhà Văn vừa ấn hành. Gần 400 trang, viết về nhiều người, viết về nhiều chuyện, khi vui vẻ hồi ức, khi buồn thương chia sẻ, nhưng cảm xúc chủ đạo định vị giá trị “Sự cực đoan đáng yêu” có thể hình dung rõ nét bằng chính mấy câu thơ của Phan Thị Thanh Nhàn: “Nghĩ ngược rồi nghĩ xuôi. Vẫn một mình cơ cực. Hóa ra lòng chưa nguôi. Một tình yêu đích thực”... Qua “Sự cực đoan đáng yêu”, Phan Thị Thanh Nhàn có thêm một góc nhìn về giới cầm bút, và giới cầm bút cũng có thêm một góc nhìn về Phan Thị Thanh Nhàn. Và vượt lên tất cả, “Sự cực đoan đáng yêu” giúp độc giả thấm thía hơn tâm tư nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn: “Tôi hiểu ra trong thăm thẳm niềm đau. Tôi vẫn còn yêu đời quá”.

Văn học hôm nay, tại sao ta chưa có nhiều những tác phẩm lớn  có giá  trị như mong ước của mọi người? Tại sao ta chưa tạo ra được phong trào và chưa tạo ra sự  thống nhất về khuynh hướng sáng tác để tạo ra hệ thi pháp tiêu biểu cho cả một thời kỳ và giai đoạn? Đó là vì, theo tôi, các văn nghệ sĩ chưa ý thức được vấn đề trên một cách sáng rõ. Mỗi người mỗi quan niệm, mỗi tuyên ngôn, mỗi cách thể hiện riêng mà theo họ, đó là độc đáo, là cách tân mới lạ của mình. Hơn nữa, các sáng tác kiểu ấy, đa phần lại công bố trên mạng, trên các phương tiện đặc biệt khác, chỉ một số người đọc được, còn đa số các độc giả khác chưa có dịp tiếp xúc. Vậy thì làm sao tạo ra được sự cộng hưởng về dư luận tiếp nhận, làm sao tạo ra được sự thống nhất nhưng đa dạng về thi pháp, khả dĩ đại diện mới mẻ và hợp quy luật cho văn chương thời đại mình? Vì vậy, sau những tuyên ngôn của họ, một thời đại văn học mà họ mong muốn vẫn ở tận đâu đó trong hút hắt của im lặng.

Phân trang 159/333 Trang đầu Trang trước 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 Trang sau Trang cuối [ Kiểu hiển thị Trích dẫn | Liệt kê ]

Những bài mới nhất