Tiêu đềKý ức Tết: Khói hương còn vương chút buồn chút vui
ThuộcLÊ THIẾU NHƠN
Th.gianMon, 08 Feb 2010 11:39:26 +0000
Tác giảLeThieuNhon
Địa chỉhttp://lethieunhon.com/read.php/4124.htm

Nội dung
Nh� thơ B�i Kim Anh hồi tưởng: “Chợ H�m trước nhỏ th�i, nhưng cũng đủ mặt h�ng. Chợ Mơ l�c đ� vẫn c�n chợ phi�n. Đi chợ phi�n nhiều h�ng của cả người sản xuất mang b�n. Mua ch� m�o th� cũng phải chợ phi�n mới c� v� c� nhiều. Nh� t�i ở cuối phố Trần Quốc Toản. B� đi bộ đến chợ H�m đ� xa, xuống chợ Mơ phải đi t�u điện. Với t�i th� được đi t�u điện thật th� vị. Ngồi cạnh b�, nắm chặt �o b� nh�n ngang xuống hai b�n phố Huế rồi Bach Mai. Với t�i, c� b� học cấp 1 l�c đ� như một chuyến đi xa đầy điều mới lạ. H� Nội xưa nhỏ b� v� tầm nh�n cũng gần gụi th�i. Phố xưa y�n tĩnh n�n được đi đến chợ Mơ ng�y phi�n l� cả mơ ước. B� mua nhiều thứ, c�n t�i ng� đủ thứ. B� ăn trầu thuốc n�n mua những c�y vỏ thật d�y c�i v� đỏ t�a, mua ch�m cau to tr�n. Sau n�y khi b� kh�ng đi  chợ xa được nữa t�i thường mua trầu cau cho b�. T�i cũng chọn vỏ ngon lắm. Người b�n cũng l� người mua, thật vui”
KH�I HƯƠNG C�N VƯƠNG CH�T BUỒN CH�T VUI
B�I KIM ANH
B� bảo năm tết n�y b� sẽ may cho t�i �o b�ng mới. Th�ch lắm. Năm n�o đến gần tết t�i cũng được may �o mới, nhưng �o b�ng th� 2 – 3 năm mới được một lần. Ng�y xưa, tức l� trước năm 1954, mẹ t�i đi l�m thường phải mặc �o d�i. Mẹ nhiều �o d�i lắm, nhiều cả gi�y cao g�t, nhiều cả v� đầm. Khi kh�ng cần mặc �o d�i nữa th� �o của mẹ được đem chữa để may �o c�nh cho b�, may �o cho t�i. Nghe b� bảo sẽ may �o b�ng mới, t�i b�n mở tủ c� ngăn gấp �o d�i của mẹ ra chọn. T�i th�ch chiếc �o d�i c� th�u hoa păng x� nhỏ nhắn, nhiều m�u của mẹ. T�i th�ch chiếc �o d�i lụa hoa nhiều b�ng của mẹ. R�t hai chiếc �o ra, t�i nằn nỉ b� cho ch�u may bằng hai chiếc �o n�y chữa ra. Kh�ng được rồi. Chiếc �o th�u tay ấy kh�ng hợp tuổi con n�t như t�i. Phải nghe b� ngoại th�i. Bố mẹ chia tay từ bao giờ kh�ng r� nữa. T�i chỉ biết lớn l�n , nhận biết mọi việc xung quanh từ t�nh y�u thương v� chăm s�c của b� ngoại. B� nấu ăn giỏi, thu dọn nh� cửa suốt ng�y. Cốc ch�n uống nước sạch b�ng đ� đ�nh, đến nồi ni�u của b�ng l�ng. Nh� đun l� m�n cưa m� cứ rửa nồi l� phải cọ trắng, c� đen phần đ�t nồi cầm cũng kh�ng được nhọ tay. Nhiều khi ăn cơm t�i cố t�nh chừa lại lưng b�t ở nồi để lờ đi kh�ng phải cọ. B� ngoại đặc biệt kh�u v� giỏi lắm. Mũi kim b� đưa nhẹ nh�ng, mũi chỉ ngắn, đều v� thẳng tắp. B� v� mới đẹp l�m sao. Sau n�y lớn l�n kh�ng c�n b� t�i cũng kh�u v� kh�o tay lắm. Nhờ b� dạy c�i nết của người phụ nữ m� t�i mới đảm đang được. B� tự may �o b�ng cho m�nh, c�n �o t�i b� bảo mẹ đưa hiệu. Thế l� mới th�ng Một �m – tức l� th�ng 11 – t�i đ� được đi l�n Lương Văn Can may �o b�ng mới. Nh� may quen của mẹ v� mẹ may �o d�i nhiều. T�i th�ch �o b�ng T�u 2 mặt lắm. Trời lạnh đ�t tay v�o t�i �o, co người lại thật ấm. T�i th�ch giống mẹ n�n được mặc �o thừa của mẹ thật sướng.C�n 1 th�ng nữa mới tết m� b� đ� l�i hết b�t đĩa trong tủ, nồi ni�u trong gầm cầu thang ra cọ rửa. Mẹ t�i l� nữ hộ sinh n�n đi l�m suốt. Cứ 2 đ�m ở nh� lại 1 đ�m đi trực. Ng�y ở nh� mẹ lại ngủ b�. Chỉ 2 b� ch�u cứ rủ rỉ b�n nhau. Hai b� ch�u ngồi cọ rửa cả đống đồ. B� bảo l�m từ từ cho khỏi vội, cho đỡ mệt. B� buộc chổi qu�t nh� v�o một c�i s�o ngắn. B� để đ�u m� cả năm t�i chẳng thấy. B� qu�t mạng nhện, t�i lăng quăng b�n cạnh cũng đội khăn, bịt khăn l�n miệng như b�. Sau d� lại qu�t gậm giường, lau b�n ghế...Th�i th� chẳng c� x� xỉnh n�o trong nh� kh�ng được qu�t, được lau. Lau dọn b�n thờ l� th�ch nhất. B� cho t�i cọ ch�n đựng nước, cho t�i cọ đỉnh đồng, ch�n nến v� đ�i hạc. B� lấy m�n cưa, lấy chanh ra cọ đồ đồng thờ s�ng lo�ng. T�i th�ch h� hơi v�o cho lấm tấm nước rồi lại lau. H�nh như thế b�ng hơn th� phải. Nh� cửa, bếp n�c sạch hết rồi đi chợ. B�nh thường b� đi chợ H�m mua đồ ăn. Đi chợ tết b� xuống tận chợ Mơ. Chợ H�m trước nhỏ th�i nhưng cũng đủ mặt h�ng. Chợ Mơ l�c đ� vẫn c�n chợ phi�n. Đi chợ phi�n nhiều h�ng của cả người sản xuất mang b�n. Mua ch� m�o th� cũng phải chợ phi�n mới c� v� c� nhiều. Nh� t�i ở cuối phố Trần Quốc Toản. B� đi bộ đến chợ H�m đ� xa, xuống chợ Mơ phải đi t�u điện. Với t�i th� được đi t�u điện thật th� vị. Ngồi cạnh b�, nắm chặt �o b� nh�n ngang xuống 2 b�n phố Huế rồi Bach Mai. Với t�i, c� b� học cấp 1 l�c đ� như 1 chuyến đi xa đầy điều mới lạ. H� Nội xưa nhỏ b� v� tầm nh�n cũng gần gụi th�i. Phố xưa y�n tĩnh n�n được đi đến chợ Mơ ng�y phi�n l� cả mơ ước. B� mua nhiều thứ, c�n t�i ng� đủ thứ. B� ăn trầu thuốc n�n mua những c�y vỏ thật d�y c�i v� đỏ t�a, mua ch�m cau to tr�n. Sau n�y khi b� kh�ng đi  chợ xa được nữa t�i thường mua trầu cau cho b�. T�i cũng chọn vỏ ngon lắm. Người b�n cũng l� người mua  thật vui.Về nh� l� b� ng�m gừng. Năm n�o b� cũng l�m mứt gừng. V� sau n�y mẹ t�i khi gi� cũng vậy. Mứt của b� kh�ng đẹp nhưng ngon lắm nh�t l� đường d�nh cục – ngọt ngọt cay cay. B� bảo ng�y tết ăn mứt cho ấm bụng. Sau tết đi học b� hay g�i nh�m nhỏ cho v�o cặp đi học của t�i. Để c� nồi măng ch�n gi� b� phải chuẩn bị từ 25 – 27 th�ng Chạp. Xưa chỉ c� măng kh� n�n phải ng�m l�u luộc kỹ. Xưa kh�ng c� nồi hầm, kh�ng c� nhiều bếp n�n phải ninh từ sớm. Rồi b�nh chưng. L�m g� c� dịch vụ như b�y giờ m� mua sắn. Đi xếp h�ng mua l� theo b�a phiếu. Số lượng l� nhiều �t l� theo b�a. Xếp h�ng mua l� đ�ng nghẹt. Bọc l� quăng ra to – b�, tươi- h�o chẳng được ch�, c�ng chẳng thể đổi. Ngần ngừ l� bị cả c� mậu dịch vi�n lẫn người mua mắng. C�n xếp h�ng mua đỗ xanh, mua gạo nếp, mua bột m� nữa chứ. Mỗi khẩu 1 c�n gạo nếp, 1 lạng đỗ xanh. Mỗi sổ gạo được 2 c�n bột m�. Nh� t�i chỉ c� mẹ l� c�n bộ n�n được nửa c�n thịt 1 th�ng. B�, anh t�i v� t�i chỉ c� 1 lạng thịt 1 th�ng. Để c� được chục b�nh chưng, n�i ch�n gi� măng, rồi đĩa nem cả nh� phải nhị thịt từ th�ng 11. Tem phiếu dồn v�o để c� thịt ăn tết. 3 – 4 giờ s�ng b� đ� dậy ra chợ H�m xếp h�ng mua thịt. C�c quầy đ�ng nghẹt. Xếp sớm đẻ mua được thịt m�ng d�y, mua được thịt thủ. Chả l� thịt thủ th� 1 lạng phiếu được th�nh 2. T�i cũng theo b� đi xếp h�ng bởi h�ng d�i lắm, t�i đứng chờ theo l�n c�n b� về nh� l�m việc kh�c, �ng chừng đến lượt b� ra. Xếp h�ng rổ r� r�ch, gạch vỡ, b�a, n�n m�...lung tung thứ. Gạch kh�ng c� t�n n�n nhận nhầm c�i nhau ầm ĩ. Những đứa trẻ như t�i nhiều lắm. Sau n�y khi c� gia đ�nh, t�i lại mang c�c con m�nh đi theo xếp h�ng giữ chỗ cho mẹ. �i c�i thời bao cấp kh� nhọc, thiếu thốn nhưng nhờ vậy gi� trị của c�c vật chất d� �t ỏi cũng thật cao v� kh�ng kh� tết thật đầm ấm. B�y giờ b�nh kẹo nhiều đến trẻ con cũng k�n chọn, cũng �t ăn. Xưa chỉ đến tết mới c� bột m� đi l�m b�nh quy. Lại nhịn đường từ mấy th�ng v� cũng chỉ phiếu c�n bộ được nửa c�n c�n trẻ con, người gi� l� phiếu nh�n d�n chỉ c� 1 lạng 1 th�ng. Đi l�m b�nh ở phố Huế cũng phải ghi t�n trước cả ng�y, đến sớm chầu chực kh�ng qu� lượt hoặc mất lượt. Tranh được c�i chậu, đổ đường rồi đập trứng tự ngồi m� đ�nh. Phải biết đ�nh l�ng trắng trước rồi mới đ�nh l�ng đỏ. B�nh quy l�m l�c đ� ngon thơm lắm. Ngon v� nhịn cả năm. Thơm v� nhiều trứng tươi, đường trắng. B�nh mang về để nguội xếp v�o th�ng lương kh� Trung Quốc để ăn tết v� ăn dần. C�i g� cũng xếp h�ng. N�o nước mắm, rồi cả muối cũng ti�u chuẩn b�a. Ng�y tết c�n c� thuốc l�, mứt v� cả ph�o nữa theo b�a, cắt theo � số. Nhớ m�i một lần khi đ� lập gia đ�nh, mua được b�nh ph�o b�a rồi, chiều 30 tết chồng t�i đem để n�n chốc vung hơ tr�n bếp dầu cho khỏi ẩm để giao thừa nổ chắc ăn. Thế l� bốc n�ng ph�o nổ đ�ng đ�ng, hết cả đ�n giao thừa. Bố con bế nhau chạy th�o th�n. Chiều những ng�y gi�p tết bận rộn t� trong nh� ra ngo�i ng�. 28 – 29  l� tổng vệ sinh đường phố. Nh� nh� đổ ra đường. Nh� 1 người nh� 2-3 người. Phụ nữ qu�t h�, qu�t đường. Thanh ni�n, đ�n �ng qu�t v�i đường viền h�, qu�t v�i gốc c�y. H� phố t�i hẹp th�i v� phố nhỏ nhưng h� thẳng tắt, qu�t v�i viền trắng x�a nom thật sạch v� đẹp. Từ cuối phố c� thể nh�n tới tận đầu phố gi�p với phố Huế. Con phố nhỏ giờ kh�ng như xưa nữa. Vỉa h� cao thấp, l� nh�. H�ng qu�n b�y ra la liệt. Phố lộn xộn. Phố xấu x�.  L�u l�u đi  qua m� kh�ng nhận ra nữa. Lũ trẻ ch�ng t�i học c�ng lớp theo tuổi, c�ng trường Quang Trung n�n rất th�n nhau. Lũ trẻ ch�ng t�i ng�y tết c�ng nhau ra đường chơi vui vẻ. Người lớn �o d�i, com pl� đi từ nh� n�y sang nh� kh�c ch�c mừng năm mới. Ở c�ng phố gần hết đời thế hệ n�y sang thế hệ kh�c, anh học với anh, em học với em n�n b� con h�ng x�m th�n mật, tết thăm hỏi th�n mật. Mọi người đều y�u khu phố của m�nh.Lũ trẻ ch�ng t�i lớn l�n c�ng chơi, c�ng học v� cả y�u nhau từ con phố của m�nh.Đ�m 30 với nồi b�nh chưng chờ đợi. C� nh� đ� luộc từ 28 – 29 cho khỏi vội. B� đ� mua 1 nắm to l� m�i. Thế l� vừa luộc b�nh chưng vừa đun nước l� tắm gội cả nh�. B�y giờ nghĩ m� sợ thật v� thấy người gi� trẻ em l�c đ� khỏe thật. C� đ�m 30 r�t thấu xương m� ai cũng vui vẻ tắm gội. Cửa buồng tắm chống chếnh gi� l�a. Tắm xong r�t x� xuống cạnh bếp luộc b�nh chưng m� n�ng đỏ m�, n�ng r�t ch�n tay. Cho cả nh� h�ng x�m nước n�ng. Thời bao cấp m�. Củi lửa, dầu đ�n cũng ph�n phối, c� hạn định.B� đ� l� người xưa. Mẹ đ� l� người xưa. V� cả t�i nữa cũng đang l� người xưa. Tết của thời bao cấp cũng đ� xưa rồi. Ngồi nhớ lại chỉ c�n thấy ấm t�nh người. M� c�i t�nh người ấy h�nh như cũng đ� xưa mất rồi. C�i sự gi�u - ngh�o, c�i t�nh ấm – lạnh b�y giờ ng�y một c�ch ngăn. Đ� kh�c rồi – c�i kh�c đ�ng mừng v� c�i kh�c đ�ng buồn.     Nguồn: Kiến Thức Gia Đ�nh số Xu�n Canh Dần 2010  



Generated by Bo-blog 2.1.0